ഭൂമിയിൽനിന്ന് ഏകദേശം 1,300 പ്രകാശവർഷം അകലെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വിചിത്ര ഗ്രഹമായ ഡബ്ല്യുഎഎസ്പി-17ബി (WASP-17b)യുടെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ അസാധാരണ ഘടനകൾ കണ്ടെത്തി ശാസ്ത്രജ്ഞർ. രത്‌നങ്ങൾ ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നതിന് സമാനമായ രൂപങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സവിശേഷതകളാണ് ജെയിംസ് വെബ് ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനിയുടെ സഹായത്തോടെ നടത്തിയ പഠനത്തിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. പഞ്ഞിമിഠായി പോലെ കുറഞ്ഞ സാന്ദ്രതയുള്ള ഈ ഗ്രഹം അതേസമയം അത്യധികം ചൂടുള്ളതുമാണ്.
ബ്രിസ്റ്റോൾ സർവകലാശാല, കോർണൽ സർവകലാശാല എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഗവേഷകർ ഉൾപ്പെട്ട സംഘമാണ് പഠനം നടത്തിയത്. കണ്ടെത്തലുകൾ ഒക്ടോബർ 14ന് നേച്ചർ ആസ്ട്രോണമി ജേണലിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
പഞ്ഞിമിഠായിയേക്കാൾ കുറഞ്ഞ സാന്ദ്രത
വ്യാഴത്തിന്റെ പിണ്ഡത്തിന്റെ ഏകദേശം 0.8 മടങ്ങ് പിണ്ഡമുള്ള ഡബ്ല്യുഎഎസ്പി-17ബി, വ്യാഴത്തിന്റെ ഇരട്ടിയോളം വീതിയുള്ള ഗ്രഹമാണ്. വളരെ കുറഞ്ഞ സാന്ദ്രതയാണ് ഈ ഗ്രഹത്തെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്. ഇത്തരത്തിലുള്ള ഗ്രഹങ്ങളെ ‘സൂപ്പർ പഫ്’ വിഭാഗത്തിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത്. സ്പോഞ്ചിനോടോ പഞ്ഞിമിഠായിയോടോ ഉപമിക്കാവുന്ന ഘടനയുള്ള ഗ്രഹമാണിതെന്നാണ് ഗവേഷകർ വിശദീകരിക്കുന്നത്.
മാതൃനക്ഷത്രത്തോട് വളരെ അടുത്താണ് ഗ്രഹത്തിന്റെ സ്ഥാനം. അതിനാൽ നാല് ഭൂമിദിവസങ്ങൾകൊണ്ട് നക്ഷത്രത്തെ ഒരു തവണ ചുറ്റിവരാൻ ഇതിന് സാധിക്കും. നക്ഷത്രത്തിൽനിന്നുള്ള തീവ്രമായ വികിരണം ഗ്രഹത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിലും സവിശേഷമായ മാറ്റങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നു.
അന്തരീക്ഷത്തിൽ വിചിത്രമായ രൂപങ്ങൾ
‘ട്രാൻസ്മിഷൻ സ്ട്രിങ്സ്’ എന്ന പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഗവേഷകർ ഗ്രഹത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തെ വിശദമായി പരിശോധിച്ചത്. അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ ശ്രദ്ധേയമായ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടെന്നും ചില ഭാഗങ്ങളിൽ രത്‌നങ്ങൾ ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നതുപോലുള്ള ഘടനകൾ കാണപ്പെടുന്നുവെന്നും പഠനം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഗ്രഹത്തിന്റെ ഒരു വശം എപ്പോഴും മാതൃനക്ഷത്രത്തിന് അഭിമുഖമായിരിക്കും. ഈ ഭാഗത്ത് ശക്തമായ വികിരണം ലഭിക്കുന്നതിനാൽ താപനില ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നു. മറുവശത്തുള്ള രാത്രിവശം താരതമ്യേന തണുപ്പുള്ളതാണ്. ചൂടുള്ള കാറ്റുകൾ ഗ്രഹത്തിന്റെ ഭൂമധ്യരേഖയിലേക്കും രാത്രിവശത്തേക്കും സഞ്ചരിക്കുന്നത് അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഘടനയിൽ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നുവെന്നാണ് ഗവേഷകരുടെ വിലയിരുത്തൽ. രാത്രിവശത്ത് അന്തരീക്ഷം വികസിക്കുന്നതായും പഠനത്തിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
അന്യഗ്രഹ പഠനത്തിന് പുതിയ വഴി
സാധാരണ രീതികളിൽ ഗ്രഹത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന പ്രകാശത്തെ ശരാശരിയായി വിലയിരുത്തുന്നതിനാൽ ഓരോ പ്രദേശത്തെയും പ്രത്യേകതകൾ തിരിച്ചറിയുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. എന്നാൽ പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യയിലൂടെ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലെ വ്യത്യാസങ്ങൾ പ്രത്യേകം വിശകലനം ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. ഇതുവഴി താപനിലയിലും രാസഘടനയിലുമുള്ള മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വ്യക്തമായ ധാരണ ലഭിക്കും.
ആറായിരത്തിലധികം അന്യഗ്രഹങ്ങളുടെ അന്തരീക്ഷം പഠിക്കുന്നതിനും അവയുടെ സവിശേഷതകൾ തിരിച്ചറിയുന്നതിനും ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ പ്രയോജനപ്പെടുമെന്നാണ് ശാസ്ത്രലോകത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷ. വിദൂര ഗ്രഹങ്ങളുടെ അന്തരീക്ഷത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിൽ ജെയിംസ് വെബ് ദൂരദർശിനിയുടെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ പുതിയ സാധ്യതകൾ തുറക്കുന്നതിന്റെ മറ്റൊരു ഉദാഹരണമായാണ് ഈ കണ്ടെത്തൽ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
